Cảm biến áp suất lốp ô tô giúp người lái theo dõi áp suất và nhận cảnh báo khi lốp thiếu hơi. Thiết bị có loại lắp trong bánh xe, loại gắn ngoài van, với cách hiển thị và sử dụng khác nhau. Nên chọn loại nào cho xe của bạn? Trong bài viết dưới đây, VCE sẽ giải thích cấu tạo, nguyên lý hoạt động, so sánh các loại cảm biến và hướng dẫn lựa chọn, lắp đặt thiết bị.
Cảm biến áp suất lốp ô tô là gì? Có tác dụng gì?
Cảm biến áp suất lốp ô tô là thiết bị điện tử dùng để đo áp suất không khí bên trong lốp. Bộ phận này thuộc TPMS (Tire Pressure Monitoring System), tức hệ thống giám sát áp suất lốp. Dữ liệu đo được gửi về bộ thu để hiển thị thông số hoặc phát cảnh báo khi lốp thiếu hơi.
TPMS giúp người lái phát hiện tình trạng thiếu hơi để kiểm tra và xử lý. Với hệ thống trực tiếp có hiển thị từng bánh, bạn có thể biết bánh nào đang có áp suất thấp.
Đồng hồ cầm tay chỉ đo áp suất khi bạn gắn đầu đo vào van, còn TPMS theo dõi trong quá trình sử dụng xe. Nếu muốn nhận cảnh báo khi đang di chuyển, bạn nên cân nhắc hệ thống này.
Xe đã có TPMS vẫn cần được kiểm tra áp suất bằng đồng hồ đo. Michelin khuyến nghị kiểm tra hằng tháng khi lốp nguội, đồng thời quan sát các vết cắt, thủng và tình trạng mòn.
Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của cảm biến áp suất lốp ô tô
TPMS trực tiếp đo tại bánh xe; TPMS gián tiếp nhận biết thiếu hơi qua dữ liệu chuyển động bánh xe.
Cấu tạo của hệ thống TPMS trực tiếp
Hệ thống trực tiếp gồm phần đo, truyền, nhận dữ liệu và hiển thị. Cảm biến áp suất lốp ô tô chỉ đảm nhiệm một phần trong chuỗi này.
- Cảm biến tại bánh xe: đo áp suất; loại có chức năng đo nhiệt độ sẽ gửi thêm thông số nhiệt độ.
- Nguồn cấp: pin cung cấp điện cho cảm biến.
- Bộ phát tín hiệu: truyền dữ liệu không dây từ cảm biến.
- Bộ thu và xử lý: nhận dữ liệu, xử lý thông tin cảnh báo.
- Phần hiển thị: đưa thông số hoặc cảnh báo đến người lái.
Nguyên lý hoạt động của TPMS trực tiếp
Thông tin áp suất lốp xe ô tô đi từ cảm biến đến bộ thu rồi lên màn hình. Bộ thu xử lý cảnh báo theo thiết kế hoặc cài đặt.
Ví dụ: lốp sau bên trái bị rò hơi, cảm biến ghi nhận áp suất giảm. Hệ thống có hiển thị từng bánh và sẽ báo thông số tại vị trí đó.
Nguyên lý hoạt động của TPMS gián tiếp
TPMS gián tiếp sử dụng dữ liệu tốc độ bánh xe từ hệ thống ABS, tức hệ thống chống bó cứng phanh. Khi lốp thiếu hơi, đặc tính quay thay đổi; hệ thống phân tích dữ liệu để cảnh báo.
| Nội dung | TPMS trực tiếp | TPMS gián tiếp |
| Cách nhận biết | Đo áp suất tại bánh xe | Phân tích dữ liệu chuyển động bánh xe |
| Cảm biến áp suất riêng | Có | Không sử dụng cảm biến áp suất riêng tại từng bánh |
| Thông tin cho người lái | Giá trị áp suất hoặc cảnh báo theo thiết kế | Cảnh báo thiếu hơi |
| Sau khi thay, đảo lốp | Kiểm tra vị trí cảm biến | Thực hiện học lại theo hướng dẫn xe |
“Học lại” là thiết lập lại trạng thái tham chiếu sau khi chỉnh đúng áp suất.
Cảm biến áp suất lốp van trong và van ngoài khác nhau thế nào?
Cảm biến áp suất lốp ô tô loại van trong nằm trong bánh xe; loại van ngoài gắn vào đầu van bơm hơi. Cả hai thuộc TPMS trực tiếp.
Cảm biến áp suất lốp van trong
Cảm biến van trong thường gắn với cụm van bơm hơi, phần điện tử nằm bên trong lốp. Đầu van nhô ra ngoài vành xe, cho phép bơm hơi như bình thường.
Khi cần thay cảm biến, thợ phải tháo lốp để tiếp cận bộ phận bên trong. Trong quá trình tháo, lắp lốp, cần tránh để dụng cụ va vào hoặc làm gãy thân van cảm biến.
Cảm biến áp suất lốp van ngoài
Cảm biến van ngoài vặn vào đầu van, thay cho vị trí nắp van thông thường. Steelmate TP-S23 là ví dụ về hướng dẫn lắp loại này mà không tháo lốp.
Khi bơm hơi, người dùng tháo đầu cảm biến; bộ có vòng khóa cần sử dụng dụng cụ đi kèm. Sau đó lắp lại đúng vị trí và kiểm tra kín khí.
| Việc sử dụng | Van trong | Van ngoài |
| Bơm hơi | Bơm qua đầu van | Tháo đầu cảm biến trước |
| Tiếp cận cảm biến | Cần thao tác với lốp | Tiếp cận từ bên ngoài |
| Thay pin | Xem thiết kế từng mẫu | Xem thiết kế từng mẫu |
| Khi thay lốp | Tránh làm hỏng cảm biến bên trong | Giữ đầu cảm biến đúng vị trí bánh |
Nếu muốn giấu cảm biến áp suất lốp ô tô trong bánh và bơm hơi thuận tiện, bạn nên cân nhắc van trong. Van ngoài phù hợp khi ưu tiên sửa chữa, thao lắp bên ngoài.
Cách chọn bộ đo áp suất lốp ô tô phù hợp
Bộ đo áp suất lốp ô tô nên được chọn theo hệ thống sẵn có và cách muốn xem thông số.
Chọn theo hệ thống sẵn có và cách hiển thị
Với xe đã có TPMS, hãy xác định hệ thống chỉ báo thiếu hơi hay hiển thị được áp suất từng bánh. Nếu các chức năng sẵn có đã đáp ứng nhu cầu, bạn chưa cần mua thêm cảm biến áp suất lốp ô tô.
Với xe chưa có TPMS, bạn có thể chọn bộ dùng màn hình rời hoặc hiển thị trên màn hình xe. Màn hình rời cho phép theo dõi thông số trên một thiết bị riêng. Loại tích hợp đưa dữ liệu lên màn hình đang dùng; một số bộ kết nối với màn hình Android qua bộ thu cắm cổng USB.
| Cách hiển thị | Phù hợp khi | Điều cần đối chiếu |
| Màn hình rời | Muốn xem trên thiết bị riêng | Vị trí đặt và nguồn cấp |
| Màn hình xe | Muốn xem trên màn hình đang dùng | Bộ thu, phần mềm và mẫu màn hình được hỗ trợ |
| Ứng dụng điện thoại | Muốn theo dõi qua điện thoại | Thiết bị kết nối và cách phát cảnh báo |
So sánh thông số, bảo hành và chi phí lắp đặt
Khi chọn cảm biến áp suất lốp ô tô, bạn nên so sánh dải đo, sai số và khả năng thay thế linh kiện. Dải đo cho biết khoảng áp suất thiết bị đo được. Sai số thể hiện mức chênh lệch so với giá trị chuẩn trong điều kiện đo được công bố.
Ví dụ, sai số ±0,1 bar nghĩa là kết quả có thể cao hoặc thấp hơn giá trị chuẩn tối đa 0,1 bar. Thông số này cần được đọc cùng điều kiện nhiệt độ mà hãng quy định.
Trước khi lắp, hãy yêu cầu gara ghi rõ trong báo giá:
- Mã sản phẩm, loại van và cách hiển thị thông số.
- Khả năng thay riêng cảm biến, pin và các linh kiện đi kèm.
- Giá thiết bị, công lắp, phí cân bằng bánh và cài đặt.
- Thời hạn bảo hành, bộ phận được bảo hành và các trường hợp bị loại trừ.
Lắp đặt và sử dụng cảm biến áp suất lốp ô tô
Lắp đúng vị trí bánh và kiểm tra kín khí là những việc cần xác nhận trước khi bàn giao. Cảm biến áp suất lốp ô tô còn cần ghép đúng với phần hiển thị.
Quy trình lắp đặt cơ bản
Quy trình lắp cảm biến áp suất lốp gồm kiểm tra xe, lắp thiết bị, ghép vị trí bánh và kiểm tra trước khi bàn giao.
- Kiểm tra hệ thống trên xe: xác định xe đã có TPMS hay chưa, sau đó chọn màn hình rời hoặc hiển thị trên màn hình xe.
- Lắp cảm biến vào bánh: với van trong, thợ cần tháo lốp để lắp; với van ngoài, vặn cảm biến vào đầu van bơm hơi.
- Kết nối bộ thu và màn hình: cấp nguồn, kết nối thiết bị theo hướng dẫn của bộ sản phẩm.
- Ghép đúng vị trí từng bánh: cài đặt để thông số trên màn hình tương ứng với bánh xe thực tế.
- Kiểm tra sau lắp đặt: kiểm tra độ kín tại van, dữ liệu hiển thị và chức năng cảnh báo theo hướng dẫn hãng.
Với bộ dùng ký hiệu LF, RF, LR, RR, các chữ này lần lượt chỉ bánh trái trước, phải trước, trái sau và phải sau. Lắp đúng ký hiệu giúp người lái xác định đúng bánh xe khi có cảnh báo.
Cách đọc thông số và xác định áp suất phù hợp
Áp suất lốp xe ô tô cần theo mức nhà sản xuất xe khuyến nghị. Các đơn vị bar, kPa và psi đều biểu thị áp suất; hãy chọn cùng đơn vị khi đối chiếu.
Nhãn xe hoặc sách hướng dẫn là nơi tra mức áp suất lốp xe ô tô được khuyến nghị. Bạn có thể đọc thêm thông số lốp xe ô tô để phân biệt thông tin kích thước với áp suất.
NHTSA hướng dẫn kiểm tra khi lốp nguội, tức xe chưa chạy ít nhất ba giờ. Áp suất tăng sau khi chạy do lốp nóng lên, nên cần phân biệt hai trạng thái khi so sánh.
Câu hỏi thường gặp
Cảm biến áp suất lốp ô tô dùng để đo; bơm hơi cần thiết bị riêng.
Cảm biến áp suất lốp có tự bơm thêm hơi không?
Bộ đo áp suất lốp ô tô chỉ theo dõi và cảnh báo, không bơm thêm hơi. Nếu áp suất thấp, người dùng cần kiểm tra nguyên nhân và sử dụng thiết bị bơm.
Dùng lốp Michelin có bắt buộc lắp cảm biến Michelin không?
Không có yêu cầu chung phải ghép cùng thương hiệu. Khi chọn cảm biến áp suất lốp Michelin hoặc hãng khác, cần đối chiếu van, bánh xe và hệ thống nhận dữ liệu.
Lốp và cảm biến áp suất lốp Michelin có chức năng khác nhau.
Khi đảo lốp có cần cài đặt lại vị trí cảm biến không?
Hệ thống trực tiếp có hiển thị vị trí bánh cần kiểm tra lại sau khi đảo. TP S23 PRO có chức năng đổi vị trí trên màn hình; cách thao tác theo hướng dẫn sản phẩm.
Với hệ thống gián tiếp, thực hiện học lại theo hướng dẫn trên xe sau khi chỉnh áp suất hoặc đảo lốp.
Pin cảm biến hết có thay riêng được không?
Loại có khoang pin cho phép mở có thể thay pin theo hướng dẫn. Medicar hướng dẫn thay pin CR1632 cho phiên bản van ngoài của sản phẩm đang giới thiệu.
Loại hàn kín cần thay cảm biến khi pin hết. Đừng nhầm pin cảm biến với pin của màn hình.
Chọn theo nhu cầu sử dụng
Chủ xe muốn nhận cảnh báo nên chọn bộ đo áp suất lốp ô tô có cách hiển thị dễ theo dõi.
Thợ lắp phụ kiện cần hiểu cách đo, ghép vị trí bánh và kiểm tra sau lắp đặt. Hiểu đúng cảm biến áp suất lốp ô tô giúp giải thích rõ thiết bị cho khách.
Người mới, sinh viên và thợ muốn học lắp phụ kiện có thể tìm hiểu khóa học Độ xe ô tô tại VCE.
